به گزارش وبدای روابط عمومی دانشکده علوم پزشکی مشهد به مناسبت پنجم تیر ماه روز جهانی

مبارزه با مواد مخدر مصاحبه ای با سرکار خانم دکتر بیتا دادپور متخصص داخلی ، فلوشیپ

سم شناسی بالینی، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد و سرپرست گروه سم شناسی بالینی انجام شد

که در ذیل نکات مهم آن را می خوانید.

در ابتدای مصاحبه دکتر دادپور در ارتباط با مواد مخدر از نظر شیوع و توزیع سنی و جنسی

اشاره کردند که در  میان بیماران بستری در بخش مسمومین مواد مخدر معمولا رتبه اول یا دوم را

دارند و در بخش ICU مسمومین،  مسموميت با مواد مخدر شايعترين علت مسموميت در ICU

مي باشد. تفاوتهايي در مصرف مواد مخدر در حال حاضر نسبت به گذشته  وجود دارد. تنوع مواد

مخدر و مسمومیت و سوءمصرف آنها در گذشته به شکل کنونی وجود نداشته و بيشتر محدود به

مصرف تریاک و شیره بوده است که در حال حاضر این مواد نیز به سرب، تالیوم و انواع ناخالصی

های دیگر آلوده است. كه هر يك از اين ناخالصي ها عوارض شديدي را در افراد مصرف كنده

ترياك ايجاد مي كند. افرادی که دچار مسمومیت با تالیوم می شوند دچار درد های شدید شده و

عوارض عصبی و پوستي را در طولانی مدت تجربه می کنند. دردهای شدید شكمي، کم خونی و

بالا رفتن فشار خون و اختلال هوشياري از علايم مسموميت با سرب است. مصرف كريستال يا كرك

( با ماده مخدر اصلي هروئين كه ممكن است همراه با تركيبات محرك باشد) در حال حاضر

سوءمصرف خطرناک تری در بین مخدر ها در نظر گرفته مي شود. هروئين، مخدر بسیار خطرناک

با وابستگی شدید می باشد که مصرف مداوم آن سريعا در فرد تحمل ایجاد می کند بطوریکه بيمار

برای گرفتن پاسخ اولیه ناچار به افزایش دوز مصرفی می باشد و منجر به مشکلات متعددی در

زندگی فردی و اجتماعی او می شود. ترامادول ماده مخدر ديگري است كه مي تواند مشابه پتدین

باعث تشنج شده  و تخريب عضلات اسكلتي و نارسایی کلیه ایجاد کند.

درمان نگه دارنده با متادون یا بوپرونورفین كه به منظور كاهش آسيب ناشي از مصرف مواد مخدر

پر خطر و قطع تدريجي مخدر از سال ها پيش در دنيا استفاده مي شود خود می تواند خطراتی برای

افراد داشته باشد. مثلا فرد مصرف كننده متادون، دارو را در شیشه های معمولی شربت يا نوشابه

نگه داری می کند و افراد خانواده ندانسته یا از سر کنجکاوی با مصرف آن دچار مسمومیت شده

و گاهی نیز منجر به فوت آنها می شود.

خانم دکتر دادپور در ارتباط با شیوع استفاده از مصرف مواد مخدر عنوان نمودند که با توجه به اينكه

افراد معمولا مصرف مواد را انكار مي كنند ، نيز امكان انجام تست غربالگری برای تمامی افراد

مقدور نيست درصد واقعی از شیوع مصرف مواد نداریم ولی با تخمین غیر مستقیم می توان پی برد

که شیوع مصرف مواد مخدر بخصوص در ميان نوجوانان و جوانان رو به افزایش است .

در ادامه در خصوص عواملی که باعث تقویت  اعتیاد به مواد مخدر و بروز آسیب های اجتماعی

می شود  از خانم دکتر داد پور سوالاتی مطرح شد که ایشان پاسخ داد: علت گرایش افراد به مواد

مخدر در درجه اول ناآگاهی و نداشتن نگرش منفی در مورد مواد مخدر است. عامل دوم  عدم وجود

اعتماد به نفس كافي در افرادی است که دچار مشکلات مختلف شخصیتی هستند و برای رفع مشکلات

خود شروع به مصرف مواد می کنند. مصرف مواد مخدر باعث می شود فرد به تدریج احساس کند

بدون مصرف مواد کارایی ندارد که  این  موضوع باعث کاهش بيشتر اعتماد به نفس و حس خود کم

بینی در فرد می شود. عامل سوم دريافت اطلاعات نامناسب از منابع اطلاعاتي نامناسب بخصوص در

سنين پايينتر است. در سنين نوجواني ، تصور اشتباه مبني بر اينكه رفتار سيگار كشيدن يا مصرف

قليان نشاندهنده بزرگتر بودن فرد  و موجب تمجيد و تعريف از اوست موجب گرفتاري وي در سيكل

معيوب مصرف و وابستگي مي شود.  استرس بيش از حد، اضطراب و افسردگی نیز عاملی  است

که فرد را در معرض سوءمصرف مواد قرار می دهد . فردی که دچار محرومیت از مواد می باشد

دچار بدخلقی و دردهای عضلانی شده و نمی تواند فعالیت های اجتماعی خود را انجام دهد و حتی با

مصرف بیش از حد مواد نیز دچار برخي رفتارهای ضداجتماعی و خواب آلودگی شده که باز هم

کارآمدی فرد را کاهش می دهد. اعتیاد فرد وضعیت اقتصادی خانواده را نیز تحت تاثیر قرار می دهد

و فرد هزینه زیادی بابت تهیه و مصرف مواد خود پرداخت مي كند.

دکتر دادپور در ارتباط با حوزه ارتقاء سطح آگاهی خانواده ها و فرزندان نسبت به مواد مخدر اشاره

کردند با توجه به دسترسی به اینترنت  و فضاهای مجازی، فرزندان می توانند اطلاعات گوناگونی و

چه بسا نامناسب را بدست آورند، خانواده ها باید آگاهی لازم و اطلاعات درست در خصوص عوارض

مواد به فرزندان بدهند تا نگرش منفی نسبت به مصرف مواد در آنها ایجاد شود. در مطالعات انجام

گرفته نشان داده شده است که افراد مصرف كننده مواد مخدر ،  نگرش مثبتی نسبت به مواد داشته و

در مورد عوارض مصرف این مواد اطلاعات صحيحي را دریافت نکرده اند. خانواده هایی که خود

مصرف كننده مواد مخدر، سیگار و یا الکل هستند اصلا نمي توانند الگوي مناسبي براي فرزندان

باشند و شیوع مصرف مواد در فرزندان آنها بالا تر است. اطلاع رسانی در مورد عوارض خطرناک

مصرف مواد مخدر و دادن آگاهی ها ی لازم، علاوه بر خانواده باید از طریق رسانه ها، مدارس

و دانشگاه ها به نوجوانان و جوانان نیز صورت گیرد.

در پایان دکتر دادپور به عوامل پیش گیری از بروز اعتیاد در جامعه اشاره کرد و بیان داشت در قدم

اول آکاهی و ایجاد نگرش منفی در افراد به عدم استفاده از مواد مخدر كه موردي بسیار ضروري

است. دومین قدم تقویت اعتماد به نفس و ایجاد خودآگاهی در فرد نسبت به خودش است و سوم اطلاع

رسانی مناسب رسانه ها، مدارس و دانشگاه ها در مورد عوارض خطرناك مصرف مواد می باشد .

از سوی دیگر هرچه افراد حمايت مناسبتري از جانب خانواده داشته باشند و امكان بيشتري جهت

پرداختن به فعالیت ها و تفريحات سالم ازجمله ورزش و مطالعه داشته باشند از منابع اطلاعاتي ناسالم

دورتر شده ، در مسیر صحیحی از فعالیت در جامعه قرار خواهند گرفت.